Een tikkende tijdbom in de waterleidingen: kalkaanslag

Of het nu gaat om industriële installaties, kantoorgebouwen, hotels of ziekenhuizen: waterleidingen worden overal gebruikt voor drinkwatervoorziening, verwarming, koeling en industriële processen. Veel leidinginstallaties worden echter bedreigd door een vaak onopgemerkt probleem: afzettingen aan de binnenzijde van leidingen, ook wel incrustaties genoemd.

Deze afzettingen kunnen uiteindelijk leiden tot een volledige verstopping van leidingen en aanzienlijke gevolgschade veroorzaken – in het uiterste geval zelfs het barsten van een leiding. Bovendien geldt: hoe verder de incrustatie gevorderd is, hoe moeilijker ze te verwijderen is.

De schade ontwikkelt zich geleidelijk en stopt niet vanzelf. Daarom is het belangrijk om leidingsystemen regelmatig te controleren en ze indien nodig tijdig te vervangen voordat ernstige problemen ontstaan. In dit artikel leggen we uit waarom kunststof leidingen hiervoor een betere keuze kunnen zijn.

Incrustatie: gevaarlijke afzettingen in leidingen

Met incrustatie worden afzettingen bedoeld die zich aan de binnenzijde van waterleidingen vormen. Vooral metalen leidingsystemen kunnen hierdoor worden getroffen, omdat hun oppervlakte-eigenschappen de vorming en hechting van afzettingen kunnen bevorderen.

Deze afzettingen kunnen lange tijd onopgemerkt blijven. Naarmate de beschikbare doorlaat van de leiding kleiner wordt, kunnen problemen ontstaan met druk en debiet, met uiteindelijk lekkages of zelfs leidingbreuk tot gevolg. In het ergste geval kan dergelijke schade leiden tot volledige productiestilstand in industriële installaties. Ook in hotels, ziekenhuizen en andere grote gebouwen kunnen de gevolgen voor de bedrijfsvoering aanzienlijk zijn.

Hoe ontstaat incrustatie in waterleidingen?

De vorming van incrustaties is een complex proces dat afhankelijk is van verschillende factoren. Een van de meest voorkomende oorzaken van afzettingen in waterleidingen zijn mineralen zoals magnesium en calcium die van nature in het water aanwezig zijn. De hardheid van het water verschilt per regio en wordt onder andere bepaald door de aanwezigheid van kalksteen, dolomiet of gips in de ondergrond.

Zolang de afzetting beperkt blijft tot een dunne kalklaag op de leidingwand, vormt dit doorgaans geen onmiddellijk gevaar. Wanneer de incrustatie echter gedurende langere tijd onopgemerkt blijft toenemen, kan dit uiteindelijk aanzienlijke en dure gevolgschade veroorzaken.

Hoe herken je incrustatie in een vroeg stadium?

• Merk je een geleidelijke drukdaling in de installatie of bij aangesloten toestellen? Dan kan incrustatie een mogelijke oorzaak zijn.
• Zie je duidelijke kalkaanslag aan tappunten? Ook dit kan erop wijzen dat er zich kalkafzettingen in de leidingen bevinden.

Waarom zijn kunststof leidingen nauwelijks gevoelig voor incrustatie?

Door hun gladde binnenoppervlak en chemische bestendigheid zijn kunststof leidingen aanzienlijk minder gevoelig voor afzettingen en incrustaties dan metalen leidingen. Het gladde oppervlak beperkt de hechting van deeltjes en vermindert zo de vorming van afzettingen in de leiding. Bovendien zijn kunststoffen elektrisch niet-geleidend, waardoor in het water opgeloste ionen of deeltjes zich niet op dezelfde manier aan de leidingwand ophopen.

Corrosievrij en chemisch bestendig

Een ander belangrijk voordeel van kunststof leidingen is hun corrosiebestendigheid. Bij metalen leidingsystemen kan corrosieschade ontstaan in combinatie met afzettingen. Kunststof leidingen zijn daarnaast beter bestand tegen verschillende chemische stoffen die bijvoorbeeld kunnen worden gebruikt voor het hygiënisch reinigen van leidingen, zonder daarbij de leidingwand aan te tasten.

Eenvoudige installatie, lange levensduur en nauwelijks onderhoud

Naast hun geringe gevoeligheid voor incrustatie bieden kunststof leidingen nog andere voordelen ten opzichte van metalen leidingsystemen. Kunststof leidingen hebben een lange levensduur en zijn bovendien lichter en eenvoudiger te installeren. Dankzij hun gladde binnenoppervlak en chemische bestendigheid vormen ze een geschikte oplossing om problemen door incrustatie in waterleidingen te beperken.

De combinatie van een lange levensduur en lage onderhoudskosten maakt kunststof leidingen bovendien tot een interessante investering op lange termijn.

Een typisch schadegeval door afzettingen

Bij een industrieel bedrijf werden machines automatisch uitgeschakeld omdat de druk van het koelwater onder de toegestane tolerantiewaarde daalde. Om het probleem op te lossen werd de pompdruk verhoogd. Dit zorgde weliswaar voor een hoger energieverbruik, maar maakte het mogelijk om de machines voorlopig verder te laten functioneren.

De werkelijke oorzaak van de drukdaling was echter een verminderd waterdebiet als gevolg van afzettingen aan de binnenzijde van de leidingen. Door de verhoogde druk kwamen delen van deze afzettingen los. Vervolgens raakten kleppen en filters in de installatie verstopt, met uiteindelijk een volledige blokkering van het systeem tot gevolg.

Hoe had deze schade kunnen worden voorkomen? Door preventief de binnenzijde van de leidingen met een inspectiecamera te controleren en aangetaste leidingen tijdig te vervangen door PP-kunststofleidingen die nauwelijks gevoelig zijn voor incrustatie.

Conclusie: waarom loont investeren in kunststof leidingen?

Incrustaties in waterleidingen kunnen aanzienlijke problemen en hoge gevolgkosten veroorzaken. Met kunststof leidingen uit polypropyleen (PP), zoals de leidingsystemen van aquatherm, kan het risico op afzettingen en de daaruit voortvloeiende kosten vanaf het begin sterk worden beperkt.

Dankzij hun gladde binnenoppervlak en chemische bestendigheid blijven onze PP-leidingsystemen bij een normale waterkwaliteit gedurende vrijwel hun volledige levensduur nagenoeg vrij van incrustaties. Investeren in kunststof leidingen kan daarom op lange termijn kosten besparen en problemen als gevolg van afzettingen helpen voorkomen.